Europa i świat po II wojnie światowej

23.08.2018

Obchody 29. rocznicy Łańcucha (Szlaku) Bałtyckiego

Litwa, Łotwa i Estonia obchodzą w czwartek 29. rocznicę Łańcucha (Szlaku) Bałtyckiego - akcji, w której dwa miliony osób, trzymając się za ręce, utworzyło żywy łańcuch od Wilna przez Rygę do Tallina.

Był to wyraz protestu przeciwko sytuacji politycznej w tych ówczesnych republikach ZSRR. Akcja została zorganizowana w 50. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, na mocy którego trzy państwa bałtyckie straciły niepodległość.

"23 sierpnia sercem przypomnijmy jedność Łańcucha Bałtyckiego z udziałem odważnych ludzi, dążących do wolności" - napisała w czwartek prezydent Litwy Dalia Grybauskaite na stronie internetowej swego urzędu.

W najbliższą sobotę rocznica zostanie upamiętniona zapaleniem na bałtyckich wybrzeżach Litwy, Łotwy i Estonii 100 ognisk, symbolizujących też obchodzone w tym roku stulecia odzyskania przez nie niepodległości.

Główne uroczystości, przypadające w rocznicę zawarcia paktu Ribbentrop-Mołotow, obchodzone w Europie jako Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu, odbywają się w tym roku w Estonii. W Tallinie zostanie otwarty zespół pomnikowy Ofiar Komunizmu. Z inicjatywy Estońskiego Instytutu Pamięci Historycznej i ministerstwa sprawiedliwości odbędzie się konferencja "Utopia, która nie doszła do skutku mimo milionów ofiar. Zbrodnie komunistyczne i pamięć europejska".

W ramach konferencji ministrowie sprawiedliwości Litwy, Łotwy, Estonii, Węgier i Rumunii podpiszą wspólne oświadczenie o współpracy w badaniu przestępstw reżimu komunistycznego.

W zorganizowanym w 1989 roku Łańcuchu (Szlaku) Bałtyckim, będącym symbolem jedności, odwagi i dążenia do wolności, uczestniczyli mężczyźni, kobiety, dzieci, którzy nieśli flagi i śpiewali pieśni patriotyczne. W kulminacyjnym momencie wszyscy demonstranci na 15 minut wznieśli ręce do góry.

Komunistyczni przywódcy NRD Erich Honecker i Rumunii Nicolae Ceausescu deklarowali chęć pomocy w stłumieniu manifestacji. Przywódca ZSRR Michaił Gorbaczow z tego wsparcia nie skorzystał; w grudniu 1989 roku podpisał natomiast deklarację potępiającą tajny protokół paktu Ribbentrop-Mołotow.

11 marca 1990 roku Litwa, jako pierwsza republika radziecka, ogłosiła niepodległość. W dwa lata po proteście na Litwie, Łotwie i w Estonii, niepodległość wszystkich trzech krajów uznana została przez wspólnotę międzynarodową.

Utworzony przez mieszkańców nadbałtyckich republik łańcuch został wpisany do Księgi rekordów Guinnessa jako najdłuższy łańcuch ludzi. Jednak z czasem rekord przeszedł w ręce obywateli Bangladeszu. Ich akcja zgromadziła ponad 5 mln osób, a łańcuch miał długość 1050 km.

W 2013 roku aleja przy Parlamencie Europejskim została nazwana aleją Szlaku Bałtyckiego. Odsłonięto również tablicę okolicznościową, upamiętniającą "żywy łańcuch" sprzed lat.

W Wilnie Łańcuch (Szlak) Bałtycki upamiętnia rzeźba "Droga wolności" odsłonięta w 2010 roku. Rzeźba przedstawia mur o długości 63 metrów z wyciętymi w nim sylwetkami ludzi, pomalowany w barwy narodowe Litwy.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ cyk/ ap/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL