Rzeczpospolita Ostrowska

08.11.2018
Ludwik Begale, członek Powiatowej Rady Ludowej w Ostrowie Wlkp. w 1918 r., współpracownik Wojciecha Korfantego i Władysława Seydy Ludwik Begale, członek Powiatowej Rady Ludowej w Ostrowie Wlkp. w 1918 r., współpracownik Wojciecha Korfantego i Władysława Seydy

10 listopada 1918 r. w będącym wciąż formalnie pod zaborem pruskim Ostrowie Wielkopolskim wydano odezwę:

„Ponad tysiąc żołnierzy i obywateli wszystkich stanów ustaliło dzisiaj jednomyślnie, że w myśl uznanego przez wszystkie walczące narody planu Wilsona jest miasto i powiat Ostrów polskim terytorium, które należy do Państwa Polskiego. Odnosimy się z sympatią do ruchu wolnościowego naszych niemieckich współobywateli”.

Odezwa była odpowiedzią na rewolucję w Berlinie i abdykację cesarza, co stało się poprzedniego dnia. Również poprzedniego dnia, 9 listopada, niemieccy żołnierze z lokalnego garnizonu powołali Radę Żołnierzy, która miała stanowić legalną władzę w mieście i okolicach. Ponieważ we władzach nie znalazł się żaden Polak – choć służyli oni w garnizonie – strona polska zorganizowała 10 listopada wiec, który ogłosił powyższą odezwę; wybrano Komitet Ludowy, w którym znaleźli się adwokat Michał Lange oraz hr. Bogdan Szembek. Rozmowy z niemiecką Radą Żołnierzy przebiegały bez problemów. Polscy żołnierze opuścili jednostkę, tworząc I Pułk Piechoty. Otrzymano też od Niemców tzw. Koszary Moltkego i kilkaset sztuk broni. 19 listopada utworzono wspólną, polsko-niemiecką Komendę Placu mającą pilnować porządku, a do urzędów skierowano polskich kontrolerów.

Proklamowanie w Ostrowcu niepodległej Polski odbiło się echem, zwłaszcza w Berlinie. Poznańska Naczelna Rada Ludowa uznała jednak, że ruch taki jest przedwczesny i nakazała połączenie polskich i niemieckich władz miasta w jeden, dwunarodowy organ, który miał kontrolować powiaty: ostrowski, odolanowski, ostrzeszowski i kępiński. Umowa scaleniowa weszła w życie 25 listopada 1918 r. Następnego dnia rozwiązano 1 Pułk Piechoty, Polacy wchodzili jednak w skład policji regionu. Sytuacja trwała miesiąc, aż do wybuchu Powstania Wielkopolskiego.

Podobne artykuły

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL