Uzbrojenie

28.08.2019
Wielkopolska Brygada Kawalerii podczas bitwy nad Bzurą. Źródło: Wikimedia Commons Wielkopolska Brygada Kawalerii podczas bitwy nad Bzurą. Źródło: Wikimedia Commons

W przedwojennej Polsce była produkowana nowoczesna broń. Bardzo skuteczny był karabin przeciwpancerny ur, który został skonstruowany w połowie lat trzydziestych przez Józefa Maroszka. W 1935 r. przyjęto go do uzbrojenia. Ury zdobyte przez Niemców w 1939 r. trafiły do armii włoskiej – były używane m.in. w Afryce i na froncie wschodnim. 

Kolejną bronią polskiej produkcji był pistolet Vis wz. 35. Miał służyć kadrze oficerskiej i rozmaitym służbom, jednak duży wpływ na jego kształt miała kawaleria. Seryjne pistolety pojawiły się w 1936 r. Został skonstruowany przez Piotra Wilniewczyca i Jana Skrzypińskiego. Vis jest uważany za najlepszy polski pistolet, który powstał dla wojska. Miał 8-nabojowy magazynek, był bardzo celny. Józef Maroszek przed wojną prowadził też prace nad karabinem samopowtarzalnym kbsp wz. 38 M. Do września 1939 r. udało się wyprodukować cztery prototypy i 50 egzemplarzy serii testowej. 

Do rąk polskich żołnierzy trafiało także uzbrojenie zaprojektowane za granicą, choćby 37-milimetrowa armata przeciwpancerna wz. 36 szwedzkiej firmy Bofors. Przed wojną w Polsce były produkowane również konstrukcje kolejnych modeli czołgów, samochodów terenowych i ciężarowych. Powstał też najcięższy karabin maszynowy (nkm) wz. 38 FK, który bez trudu przebijał 40-milimetrowy pancerz z odległości 200 m. Do 1 września 1939 r. powstało pięćdziesiąt sztuk. 

Przed rozpoczęciem działań wojennych na stanie armii znajdowały się rusznice przeciwpancerne, armaty przeciwpancerne (m.in. Bofors, Pocisk) oraz działa polowe. Wykorzystywano też armaty przeciwlotnicze (Bofors, St.) oraz granatniki i moździerze (m.in. moździerz gwintowany ciężki, moździerz granatnik Kręglewski i Szuster, miotacze butelek zapalających). 

W sierpniu 1939 r. w polskim uzbrojeniu znalazły się wozy bojowe: tankietki, samochody pancerne, ciągniki artyleryjskie, samochody ciężarowe (Polski Fiat 618 Grom, Polski Fiat 621), a także pociągi pancerne (Śmierć, Tatra). 

1 września 1939 r. polskie lotnictwo posiadało 392 samoloty bojowe i 102 samoloty pomocnicze. Po 17 września rozpoczęła się ewakuacja sprzętu lotniczego przede wszystkim na terytorium Rumunii, ale również Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, Szwecji.
Na terytorium Rumunii znalazło się 196 samolotów, wśród nich 99 maszyn ewakuowanych bezpośrednio z jednostek bojowych. 
Na Łotwę ewakuowano 85 samolotów cywilnych, obserwacyjnych i szkolnych. 

W sierpniu 1939 r. Polska Marynarka Wojenna posiadała niszczyciele (Burza, Grom, Wicher, Błyskawica), okręty podwodne (Orzeł, Sęp), minowce (Ryś, Żbik, Wilk), stawiacza min (Gryf), tarłowce (Czajka, Jaskółka, Mewa, Rybitwa, Czapla, Żuraw), torpedowca (Mazur), kanonierki (Generał Haller, Komendant Piłsudski), Okręty pomocnicze floty wojennej (Bałtyk, Kujawiak, Ślązak, Podhalanin, Pomorzanin, Nurek, Smok, Oksywie) oraz statki flotylli rzecznej. We wrześniu 1939 r. PMW straciła stawiacz min „Gryf”, niszczyciela „Wicher”, sześć trałowców, dwie kanonierki, a także osiem pływających jednostek pomocniczych. Okręty podwodne; „Sęp”, „Ryś” i „Żbik” zostały internowane w Szwecji. Okręty, które wcześniej opuściły Bałtyk, a także okręty podwodne, które przerwały blokadę, stanowiły zalążek Polskiej Marynarki Wojennej na Zachodzie.

W czasie wojny polskie formacje zbrojne korzystały z broni, która pochodziła z własnej produkcji, była zdobyta na okupantach, pochodziła ze zrzutów, a także była pozyskana z innych źródeł; korzystano m.in. z pistoletów (Browning, Vis, Mauser, Paralebllum) oraz pistoletów maszynowych (m.in. Bechowiec, Błyskawica, Choroszmanów, Kis, Sten, Thomson). Używano też karabinów (m.in. Mauser), a także karabinów maszynowych (Browning,). Korzystano również z butelek zapalających, granatów „sidolówek”, „filipinek” i „karbidówek”, granatów woreczkowych czy granatów przeciwpancernych. 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL