Epoka nowożytna

06.10.2014 aktualizacja 18.07.2016

100 lat temu urodził się Thor Heyerdahl, norweski badacz i podróżnik

 Thor Heyerdahl. Fot. PAP/EPA Thor Heyerdahl. Fot. PAP/EPA

100 lat temu - 6 października 1914 r.- w Larviku urodził się Thor Heyerdahl, norweski badacz, podróżnik; światową sławę zyskał w 1947 r. dzięki podróży z Ameryki Południowej do Polinezji na tratwie z drzewa balsa, wykonanej na wzór tratw Inków.

Heyerdahl dorastał w miasteczku Larvik w południowej Norwegii. Studiował zoologię i geografię na uniwersytecie w Oslo i dopiero w 22 roku życia nauczył się pływać.

Światową sławę zyskał w 1947 roku dzięki trwającej 101 dni podróży z Ameryki Południowej do Polinezji na tratwie z drzewa balsa, wykonanej na wzór tratw Inków. Licząca 6.900 km podróż udowodniła, że możliwe były migracje z Ameryki Południowej do Polinezji.

W 1970 roku pokonał trasę przez Atlantyk, z Maroka do Indii Zachodnich (Karaiby) na wykonanej z papirusu łodzi Ra II, niezrażony tym, że Ra I utonęła rok wcześniej tuż przed Barbadosem. Według niego, starożytni Egipcjanie mogli przed Kolumbem i wikingami dotrzeć do Ameryki.

Za swoje największe dokonanie Heyerdahl uważał ekspedycję na Kon-Tiki w 1947 roku, przeprowadzoną, by pokazać, że mieszkańcy Ameryki Południowej byli pierwszymi, którzy dotarli do Polinezji, a nie jak dotąd uważano, że Polinezję zasiedlili przybysze z Azji.

W 1978 roku żeglował po basenie Morza Śródziemnego i Oceanie Indyjskim starożytnymi szlakami handlowymi.

Heyerdahl, mimo podeszłego wieku, niemal do końca życia był niezwykle sprawny i silny, mówił, że jego podróże pokazały, że oceany nie były przeszkodą dla starożytnych żeglarzy.

"Czuję, że pokazałem, że całkowicie błędne jest patrzenie na oceany jako barierę izolującą w starożytności jednych ludzi od drugich" - powiedział w 1999 roku.

Był jedną z najbarwniejszych postaci XX w., napisał kilkanaście książek. W 1951 roku dostał Oscara za dokumentalny film o Kon-Tiki. W 1994 roku brał udział w ceremonii otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich w norweskim Lillehammer.

Wielu naukowców kwestionuje teorie Heyerdahla, które ich zdaniem są błędne lub w najlepszym przypadku niepotwierdzone.

Heyerdahl uważał np., że piramidy Azteków w Meksyku mogły być zainspirowane piramidami egipskimi. Eksperci twierdzą natomiast, że nie ma na to żadnych dowodów i pierwszymi ludźmi, którzy przekroczyli Atlantyk byli wikingowie ok. 1000 r.

On natomiast atakował tradycyjnych naukowców. "Jeśli jesteś naukowcem, nie pływasz na tratwie. Jeśli jesteś naukowcem siedzisz i cytujesz innych naukowców".

Do końca budził kontrowersje. W 2001 roku opublikował książkę, w której twierdził, że wykopaliska z Morza Azowskiego w Rosji dowodzą, że bóg wikingów Odyn mógł być rzeczywistym królem żyjącym tam 2000 lat temu.

Jeden z norweskich naukowców określił teorię nt. Odyna jako szukanie Rajskiego Ogrodu, lecz kontrowersyjne teorie Heyerdahla zyskały uznanie wielu innych i w ciągu całego życia otrzymał on ponad 10 doktoratów honoris causa.

Za swoje największe dokonanie uważał ekspedycję na Kon-Tiki w 1947 roku, przeprowadzoną, by pokazać, że mieszkańcy Ameryki Południowej byli pierwszymi, którzy dotarli do Polinezji, a nie jak dotąd uważano, że Polinezję zasiedlili przybysze z Azji.

Pod koniec życia mieszkał ze swoją trzecią żoną na hiszpańskiej Teneryfie.

Zmarł 18 kwietnia 2002 r. w Colla Micheri w północnych Włoszech w wieku 87 lat.(PAP)

bjn/ ro/ raf/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL