Religia

21.05.2019

Prawosławne uroczystości ku czci św. Jana Teologa w Supraślu

W prawosławnym monasterze Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu k. Białegostoku odbyły się we wtorek uroczystości z okazji święta apostoła i ewangelisty Jana Teologa. Jest on patronem XIX-wiecznej cerkwi, jednej z dwóch w tym klasztorze.

Święto obchodzone 21 maja jest jednym z trzech najważniejszych w supraskim męskim monasterze, ważnym miejscu dla prawosławnych w Polsce. Głównej liturgii przewodniczył ordynariusz prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej abp Jakub.

Cerkiew Jana Teologa (początkowo drewniana) była pierwszą świątynią w monasterze Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu. Powstała w 1501 r. Obecna świątynia pochodzi z XIX w. Wzniesiona została z czerwonych cegieł w latach 1889-1890 w obrębie monasterskich budynków. Przybudowano ją do istniejącej, południowej części obiektu klasztornego.

W latach 1939-1940 zdewastowały ją wojska sowieckie, tworząc w budynkach monasterskich koszary wojskowe. W głównej klasztornej cerkwi Zwiastowania NMP zorganizowano wtedy warsztaty wojskowe, a w świątyni pod wezwaniem św. Jana Teologa – kuchnię i stołówkę.

Wycofując się stamtąd po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej, Sowieci zostawili nagie mury. Władze niemieckie udostępniły prawosławnym cerkiew św. Jana Teologa. W 1942 r. ponownie ją wyświęcono. Ale, wycofując się w lipcu 1944 r., Niemcy wysadzili główną świątynię w powietrze, zamieniając ją w gruzy. Jej odbudowa rozpoczęła się 35 lat temu (kamień węgielny pod odbudowę i rekonstrukcję został położony 4 czerwca 1984 r.), wciąż trwają prace wykończeniowe wewnątrz, m.in. oryginalnymi metodami odtwarzane są XVI-wieczne freski.

Po wojnie mniejsza cerkiew św. Jana Teologa stała się świątynią parafialną, a pozostałe budynki monasterskie przejął Skarb Państwa.

Obecnie cały klasztor w Supraślu stanowi własność Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Działa tam m.in. Muzeum Ikon (oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku) i Akademia Supraska. Cerkiew Jana Teologa przeszła remont, zyskała m.in. nowe polichromie. W lutym 2017 r. została ponownie wyświęcona po remoncie.

Województwo podlaskie uważane jest za centrum prawosławia w Polsce. Dokładnych danych o liczbie wiernych Cerkwi w naszym kraju nie ma. Hierarchowie tego Kościoła szacują, że prawosławnych w Polsce jest ok. 450-500 tys. Dane GUS oparte na wynikach spisu powszechnego są niższe, ale hierarchowie uznają je za niemiarodajne. (PAP)

Autor: Robert Fiłończuk

rof/ joz/
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL