II wojna światowa

24.09.2019

„Nieba i ziemi nie widać. Warszawiacy o wrześniu 1939”

13.09.2019 - 05.01.2020 Źródło: MW Źródło: MW

Muzeum Warszawy upamiętnia 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej niezwykłą wystawą opowiedzianą głosami mieszkańców i mieszkanek stolicy. Pokaże także przedmioty nierozerwalnie związane z codziennością broniącego się miasta. Ekspozycję opartą o nigdy dotąd nieopublikowane wspomnienia warszawiaków i warszawianek będzie można oglądać od 13 września 2019 do 5 stycznia 2020 roku w nowocześnie zaaranżowanych wnętrzach kamienic przy Rynku Starego Miasta w Warszawie. Wystawie towarzyszy książkowe wydanie warszawskich pamiętników – wielobarwnego i fascynującego zapisu codzienności w oblężonym mieście.

Bohaterami i bohaterkami, którzy poprowadzą widzów przez wystawę „Nieba i ziemi nie widać. Warszawiacy o wrześniu 1939”, będą między innymi Halina, Jan, Tadeusz, Wanda i Aleksander - warszawiacy i warszawianki z różnych środowisk i w różnym wieku. Spisali oni swoje wspomnienia w 1947 roku w odpowiedzi na zorganizowany przez Instytut Badań Warszawy Uniwersytetu Warszawskiego konkurs na wojenny „Pamiętnik Warszawiaka”. Spośród 134 nadesłanych wówczas osobistych opowieści kuratorzy wystawy wybrali 13. - Naszą uwagę przykuły indywidualne losy, nadzieje, lęki i refleksje zaangażowanych w obronę Warszawy mieszkańców.  Przyjrzymy  się doświadczeniu oblężonego miasta z perspektywy zwykłych ludzi, nieco na uboczu pozostawiając narrację o wybitnych jednostkach czy wielkich akcjach militarnych. Poprzez wystawę pragniemy zwrócić uwagę na ten nieoczywisty aspekt wojennej historii Warszawy. – mówi Julian Borkowski, jeden z kuratorów wystawy. 

Na wystawie „Nieba i ziemi nie widać” fragmenty pamiętników dostępne będą w formie audioprzewodników oraz cytatów rozmieszczonych w sześciu salach tematycznych. Opowieść uzupełnią przedmioty wojennej codzienności, a także druki, pamiątki i fotografie w większości z kolekcji Muzeum Warszawy. Jedna z sal w całości poświęcona będzie Stanisławowi Ostrowskiemu, który przez cały wrzesień pełnił służbę jako kurier Zarządu Miasta i prezydenta Stefana Starzyńskiego. Jego pamiętnik to niezwykle barwna historia pełna zaskakujących zwrotów akcji, a nawet momentów humorystycznych. Ostrowski codziennie przemierzając miasto na rowerze pokazuje szeroką perspektywę życia Warszawy w 39. roku, łączącą świat cywilów i dowództwa. 

Relacje autorów pamiętników układają się w tematyczny plan miasta, wyimek z obrazu życia Warszawy we wrześniu 1939 roku, zaprezentowany na wystawie w postaci mapy. Ilustruje ona miejsca opisane w Pamiętniku Warszawiaka  – miejsca bombardowań, pożarów, zniszczeń, położenie szpitali, punktów aprowizacyjnych, miejsca aktywności organizacji publicznych i samopomocowych oraz rozlokowanie barykad, schronów i umocnień wojskowych. To obraz subiektywnego spojrzenia autorów Pamiętnika nieznany do tej pory szerszej publiczności, ani nie ujęty w literaturze.

Wystawa „Nieba i ziemi nie widać. Warszawiacy o wrześniu 1939” unaocznia nam, że największe ofiary  w konfliktach zbrojnych ponosi ludność cywilna. Wystawa osnuta na relacjach świadków poświęcona jest 27 dniom obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku, przeżywanym i opisywanym z perspektywy mieszkańców miasta. Po wielu latach dni te pozostają dla nas aktualną przestrogą, przypominają, jak totalitarne ambicje polityków i puste obietnice sprzymierzeńców wpłynęły na losy mieszkańców Warszawy, a później całej Polski - powiedziała dyrektorka Muzeum Warszawy Ewa Nekanda-Trepka.

Dokumentalne zdjęcia miasta można będzie zobaczyć też w ostatniej sali dzięki projekcji filmu „Oblężenie” („Siege”) autorstwa amerykańskiego reportera Juliena Bryana. Okiem kamery zarejestrował nie tylko wrześniowe zniszczenia miasta, lecz także życie codzienne cywilów. Ekspozycję zakończy prezentacja oryginalnych rękopisów i maszynopisów wraz z biografiami i fotografiami autorów pamiętników, dzięki którym poznamy późniejsze losy bohaterów wystawy.
 
13 września–5 stycznia 2020,
siedziba główna Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta
od wtorku do niedzieli w godz. 10.00–19.00.

Źródło: MW
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL