Daty

Kalendarz historyczny

12.10

  • 1943 / 75 LAT TEMU

    Żołnierze 1. Dywizji Piechoty im. T. Kosciuszki. Fot. CAW

    1. Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki rozpoczęła bój pod Lenino. W walkach zginęło ponad pół tysiąca żołnierzy polskich, a prawie 1800 odniosło rany, co stanowiło ok. 20 proc. stanu osobowego formacji.

  • 1918 / 100 LAT TEMU

    Członkowie Rady Regencyjnej: książę Zdzisław Lubomirski (P), arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. 10.1917. Fot. NAC

    Rada Regencyjna Królestwa Polskiego wprowadziła nową rotę przysięgi i przejęła władzę nad Polską Siłą Zbrojną.

  • 2010 / 8 LAT TEMU

    Mirosława Dubrawska. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarła Mirosława Dubrawska, aktorka teatralna, telewizyjna i filmowa.

  • 1990 / 28 LAT TEMU

    Sejm powołał Straż Graniczną.

  • 1976 / 42 LATA TEMU

    Oddano do użytku trasę Warszawa-Katowice, tzw. gierkówkę.

  • 1971 / 47 LAT TEMU

    W Nowym Jorku odbyła się premiera musicalu "Jesus Christ Superstar" autorstwa Andrew Webbera i Tima Rice'a.

  • 1968 / 50 LAT TEMU

    W Meksyku rozpoczęły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • 1964 / 54 LATA TEMU

    W Duesseldorfie rozpoczął się pierwszy proces załogi niemieckiego obozu zagłady w Treblince; na ławie oskarżonych zasiadł m.in. Kurt Hubert Franz - zastępca komendanta obozu Franza Stangla.

  • 1963 / 55 LAT TEMU

    Marian Spychalski. Fot. PAP/Archiwum

    Rada Państwa mianowała Mariana Spychalskiego marszałkiem Polski.

  • 1963 / 55 LAT TEMU

    W Warszawie odsłonięto Pomnik Żołnierza 1. Armii Wojska Polskiego.

  • 1961 / 57 LAT TEMU

    Premiera filmu "Ogniomistrz Kaleń" w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 1953 / 65 LAT TEMU

    Prymas Stefan Wyszyński. Fot. PAP/CAF

    Uwięziony przez władze komunistyczne prymas Stefan Wyszyński został przewieziony z Rywałdu do Stoczka koło Lidzbarka Warmińskiego.

  • 1952 / 66 LAT TEMU

    Andrzej Krzysztof Kunert. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodził się Andrzej Krzysztof Kunert, historyk, publicysta, w latach 2010-2016 sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (ROPWiM).

  • 1949 / 69 LAT TEMU

    W Caracas urodził się Ilich Ramirez Sanchez, "Carlos", "Szakal"; wenezuelski terrorysta i rewolucjonista, organizator zamachów terrorystycznych na całym świecie w latach 70. i 80.

  • 1944 / 74 LATA TEMU

    Pierwsza masowa dezercja w LWP: nocy z 12 na 13 października z 31 pułku piechoty 7 Dywizji Piechoty zdezerterowało 636 żołnierzy.

  • 1942 / 76 LAT TEMU

    W okupowanej przez Niemców Warszawie kilkanaście organizacji konspiracyjnych założyło Społeczną Organizację Samoobrony (SOS), działającą we współpracy z Kierownictwem Walki Cywilnej.

  • 1939 / 79 LAT TEMU

    Okupacja niemiecka: Dekret Adolfa Hitlera o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.

  • 1935 / 83 LATA TEMU

    Premier Walery Sławek podał się do dymisji.

  • 1935 / 83 LATA TEMU

    W Modenie urodził się Luciano Pavarotti, jeden z najwybitniejszych śpiewaków operowych.

  • 1931 / 87 LAT TEMU

    Pomnik Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro. Fot. PAP/EPA

    W Rio de Janeiro odsłonięto znany na całym świecie 38-metrowy pomnik Chrystusa Odkupiciela; monument zaprojektował francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia Paul Landowski.

  • 1924 / 94 LATA TEMU

    W Saint-Cyr-sur-Loire zmarł Anatol France, pisarz, krytyk literacki; laureat literackiej Nagrody Nobla (1921).

  • 1921 / 97 LAT TEMU

    Budowa gmachu Sejmu Śląskiego i Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. 1926 r. Fot. NAC

    Rada Ligi Narodów podjęła decyzję o podziale Górnego Śląska.

  • 1920 / 98 LAT TEMU

    Gen. Lucjan Żeligowski w czasie mszy św. przed katedrą w Wilnie. 1920 r. Źródło: BN Polona

    Gen. Lucjan Żeligowski proklamował powstanie Litwy Środkowej, nad którą sprawował władzę jako naczelny dowódca.

  • 1920 / 98 LAT TEMU

    W Rydze delegacje polska i sowiecka podpisują preliminaria pokojowe oraz umowę rozejmową. 12.10.1920. Źródło: CAW

    Wojna polsko-bolszewicka: W Rydze delegacje polska i sowiecka podpisały preliminaria pokojowe oraz umowę rozejmową.

  • 1919 / 99 LAT TEMU

    Letnie Igrzyska Olimpijskie w Amsterdamie. 06.1928. Reprezentacja Polski podczas otwarcia Olimpiady na Stadionie Olimpijskim. Widoczni m.in.: kolarz Franciszek Szymczyk (niesie tablicę) i zapaśnik Marian Cieniewski (chorąży, niesie flagę). Źródło: NAC

    W Hotelu Francuskim w Krakowie odbył się zjazd założycielski Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

  • 1915 / 103 LATA TEMU

    W Krakowie urodziła się Irena Orska, aktorka.

  • 1901 / 117 LAT TEMU

    W Warszawie wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszego Zbawiciela.

  • 1891 / 127 LAT TEMU

    Edyta Stein. Źródło: Wikimedia Commons

    We Wrocławiu urodziła się Edyta Stein, filozof, teolog, pochodzenia żydowskiego, karmelitanka - imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża; zamordowana w niemieckim obozie zagłady Auschwitz-Birkenau w 1942 r.; kanonizowana w 1998 r.

  • 1870 / 148 LAT TEMU

    W Lexington w stanie Wirginia zmarł Robert Lee, amerykański generał, dowódca armii Konfederacji Południa w czasie wojny secesyjnej (1861-1865).

  • 1842 / 176 LAT TEMU

    W Roszkowej Woli koło Rawy Mazowieckiej, urodziła się Franciszka Siedliska, zakonnica, założycielka zgromadzenia nazaretanek; beatyfikowana w 1989 r.

  • 1840 / 178 LAT TEMU

    Helena Modrzejewska. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Krakowie urodziła się Helena Modrzejewska, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek; wśród jej najlepszych kreacji wymienia się szekspirowskie role Ofelii, Julii i Lady Makbet.

  • 1810 / 208 LAT TEMU

    W Monachium odbyły się uroczystości weselne bawarskiego księcia Ludwika I i Teresy von Sachsen-Hildburghausen; z tej okazji zorganizowano wyścigi konne połączone z festynem dla ludności; od tamtej pory na błoniach Theresienwiese w stolicy Bawarii co roku organizowany jest Oktoberfest, odwoływano go jedynie ze względu na epidemie lub wojny.

  • 1794 / 224 LATA TEMU

    Tadeusz Kościuszko. Fot. PAP/Reprodukcja

    Po klęsce bitwy pod Maciejowicami i dostaniu się do niewoli rosyjskiej Tadeusza Kościuszki naczelnikiem insurekcji został Tomasz Wawrzecki.

  • 1736 / 282 LATA TEMU

    W Gdańsku urodził się Michał Jerzy Poniatowski, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski.

  • 1492 / 526 LAT TEMU

    Krzysztof Kolumb, poszukując zachodniej drogi morskiej do Indii, dopłynął do jednej z wysp archipelagu Bahama - data ta uznawana jest za moment odkrycia Ameryki.

  • 1350 / 668 LAT TEMU

    W Moskwie urodził się Dymitr Doński, książę moskiewski i wielki książę włodzimierski; w 1380 r. pokonał na Kulikowym Polu armię tatarską dowodzoną przez Mamaja; było to pierwsze wielkie zwycięstwo wojsk ruskich nad Tatarami.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL