Daty

Kalendarz historyczny

4.10

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Profesor Józef Szaniawski - twórca Izby Pamięci płk. Ryszarda Kuklińskiego w Warszawie. Fot. PAP/T. Gzell

    We Lwowie urodził się Józef Szaniawski, politolog, sowietolog, publicysta, dziennikarz; w latach 1970-1985 redaktor PAP; od 1973 r. współpracował z Radiem Wolna Europa; aresztowany za działalność niepodległościową w 1985 r. i skazany przez sąd wojskowy na 10 lat więzienia; uniewinniony przez Sąd Najwyższy, wyszedł na wolność w grudniu 1989 r.; zginął w Tatrach w 2012 r.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Gen. Tadeusz Komorowski „Bór”. Fot. NAC

    Gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, przed pójściem do niemieckiej niewoli, poinformował drogą radiową Okręgi AK o mianowaniu gen. Leopolda Okulickiego swoim następcą na stanowisku Komendanta Głównego AK.

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt i Adam G. Riess otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej.

  • 2002 / 17 LAT TEMU

    Plan filmu "Zemsta" w reż. Andrzeja Wajdy. Fot. PAP/J. Turczyk

    Premiera filmu „Zemsta” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    W Warszawie rozpoczął się XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

  • 1989 / 30 LAT TEMU

    Edmund Osmańczyk. Fot. PAP/W. Kryński

    W Warszawie zmarł Edmund Osmańczyk, dziennikarz, publicysta, politolog; w latach 30. redaktor pisma „Młody Polak w Niemczech”; do 1939 r. kierował Centralą Prasową Związku Polaków w Niemczech; w czasie wojny w konspiracyjnym radiu; podczas Powstania Warszawskiego nadawał audycje „Dzień walki”; jako korespondent relacjonował konferencję w Poczdamie i Proces Norymberski; poseł na Sejm PRL; senator I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego. 

  • 1977 / 42 LATA TEMU

    W Łodzi zmarła Jadwiga Andrzejewska, aktorka, w okresie międzywojenny wystąpiła m.in. w filmach „Dziewczęta z Nowolipek” i „Strachy”.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    W Los Angeles zmarła Janis Joplin, amerykańska wokalistka rockowa, bluesowa i soulowa, kompozytorka.

  • 1969 / 50 LAT TEMU

    Jerzy Stempowski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Bernie zmarł Jerzy Stempowski, eseista, krytyk literacki, epistolograf, publicysta.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Jan Kurnakowicz. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Jan Kurnakowicz, aktor, przez wiele lat związany z Teatrem Narodowym w Warszawie, znany z ról w filmach „Zakazane piosenki” i „Miasto nieujarzmione”.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    Janusz Franciszek Radziwiłł. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Janusz Franciszek Radziwiłł, ziemianin, ordynat ołycki, właściciel Nieborowa; polityk konserwatywny, działacz gospodarczy; poseł na Sejm (1928-1935), senator (1935-1938); aresztowany we wrześniu 1939 r. przez władze sowieckie i uwięziony na Łubiance - zwolniony w grudniu 1939 r.; w okresie niemieckiej okupacji przebywał w Warszawie; w 1945 r. ponownie aresztowany przez NKWD i wywieziony do obozu w Krasnogorsku; w 1947 r. powrócił do Polski.

  • 1966 / 53 LATA TEMU

    Premiera filmu „Marysia i Napoleon” w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    Paweł VI jako pierwszy papież wygłosił przemówienie w nowojorskiej siedzibie ONZ.

  • 1963 / 56 LAT TEMU

    W Londynie zmarł Zygmunt Nowakowski, pisarz, dziennikarz.

  • 1959 / 60 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Mieczysław Orłowicz, krajoznawca, współorganizator Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

  • 1957 / 62 LATA TEMU

    Model pierwszego sztucznego satelity Sputnika I w Narodowym Muzeum Lotnictwa i Przestrzeni Kosmicznej w Waszyngtonie. Fot. PAP/EPA

    Związek Sowiecki wystrzelił pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – „Sputnik 1”.

  • 1952 / 67 LAT TEMU

    W Moskwie rozpoczął się XIX Zjazd Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików), na którym m.in. zmieniona została nazwa partii na Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR).

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Prof. Stanisław Nicieja. PAP/A. Grygiel

    W Strzegomiu urodził się Stanisław Nicieja, historyk, profesor Uniwersytetu Opolskiego, w latach 1996-2002 jego rektor; kronikarz i znawca Kresów.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej w związku z kapitulacją Warszawy.

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    Leonard Buczkowski. Fot. NAC

    Premiera filmu „Wierna rzeka” w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

  • 1934 / 85 LAT TEMU

    Zbigniew Pietrzykowski. Fot. PAP/J. Uklejewski

    W Bestwince koło Bielska-Białej urodził się Zbigniew Pietrzykowski, pięściarz, trzykrotny medalista olimpijski: srebrny z Rzymu (1960) oraz brązowy z Melbourne (1956) i Tokio (1964); czterokrotny mistrz Europy. 

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    Wiesław Gołas. Fot. PAP/T. Gawałkiewicz

    W Kielcach urodził się Wiesław Gołas, aktor, w czasie II wojny światowej członek Szarych Szeregów; znany z występów w Kabarecie „Dudek” i Kabarecie Starszych Panów; wykonawca piosenki „W Polskę idziemy”; występował m.in. w filmach „Ogniomistrz Kaleń”, „Dzięcioł”, „Poszukiwany, poszukiwana”, „Brunet wieczorową porą”, a także w serialach „Czterej pancerni i pies”, „Kapitan Sowa na tropie” oraz „Droga”.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Adam Hollanek, poeta, pisarz, założyciel i długoletni redaktor naczelny miesięcznika popularno-naukowego „Fantastyka”.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    Brytyjski archeolog Howard Carter odkrył w Dolinie Królów grobowiec egipskiego władcy Tutanchamona.

  • 1918 / 101 LAT TEMU

    Gen. Józef Haller. Fot. NAC

    Gen. Józef Haller został mianowany naczelnym wodzem Armii Polskiej we Francji.

  • 1903 / 116 LAT TEMU

    W Ried im Innkreis w Austrii urodził się Ernst Kaltenbrunner, nazistowski zbrodniarz, szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA); skazany przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze na karę śmierci i stracony.

  • 1898 / 121 LAT TEMU

    Fotografia ppłk. Mariana Drobika. Fot. PAP/R. Guz

    W Komarówce koło Radzynia urodził się Marian Drobik, ps. Dzięcioł, podpułkownik WP, szef II Oddziału Komendy Głównej AK w latach 1942-1943; aresztowany przez Gestapo i zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach.

  • 1895 / 124 LATA TEMU

    W Piqua w stanie Kansas urodził się Buster Keaton, aktor, jeden z najbardziej znanych komików kina niemego, reżyser, scenarzysta; twórca m.in. filmu „Generał”, w którym zagrał główna rolę; w 1960 r. nagrodzony Oscarem.

  • 1895 / 124 LATA TEMU

    W Baku urodził się Richard Sorge, niemiecki komunista, agent wywiadu sowieckiego; w latach 30. „pod przykryciem” niemieckiego dziennikarza i członka NSDAP był szefem siatki wywiadowczej na terenie Japonii; zdobył m.in. informację o dacie niemieckiego ataku na ZSRS; aresztowany przez Japończyków w 1941 r.; powieszony w 1944 r. w Tokio.

  • 1894 / 125 LAT TEMU

    Józef Beck. Fot. CAW

    W Warszawie urodził się Józef Beck, legionista, członek POW, pułkownik WP, jeden z najbliższych współpracowników marszałka Józefa Piłsudskiego; w latach 1932-1939 minister spraw zagranicznych RP.

  • 1883 / 136 LAT TEMU

    Plakat reklamowy Orient Expressu. Źródło: Wikimedia Commons

    W pierwszą podróż wyruszył „Orient Express”, luksusowy pociąg kursujący na trasie Paryż-Stambuł.

  • 1868 / 151 LAT TEMU

    We Lwowie Sejm Krajowy dla Galicji uchwalił jedną z pierwszych na świecie ustaw o ochronie gatunkowej zwierząt; uchwalony akt prawny dotyczył ochrony świstaka i kozicy w Tatrach.

  • 1853 / 166 LAT TEMU

    Turcja wypowiedziała wojnę Rosji - początek wojny krymskiej.

  • 1790 / 229 LAT TEMU

    Jan Dekert. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Jan Dekert, kupiec, prezydent Starej Warszawy (1789); w okresie Sejmu Wielkiego walczył o prawa mieszczan; przywódca tzw. czarnej procesji w 1789 r.

  • 1741 / 278 LAT TEMU

    W Hołoskowie na Pokuciu urodził się Franciszek Karpiński, poeta, czołowy liryk polskiego sentymentalizmu.

  • 1705 / 314 LAT TEMU

    W warszawskiej katedrze odbyła się królewska koronacja Stanisława Leszczyńskiego i jego żony Katarzyny z Opalińskich.

  • 1677 / 342 LATA TEMU

    We Lwowie zmarł Józef Bartłomiej Zimorowic, poeta, satyryk, autor dzieł historycznych; burmistrz Lwowa.

  • 1669 / 350 LAT TEMU

    W Amsterdamie zmarł Rembrandt, właściwie Rembrandt Harmenszoon van Rijn, wybitny holenderski malarz, rysownik i grafik; do jego najbardziej znanych obrazów należą "Lekcja anatomii doktora Tulpa", "Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem", "Wymarsz strzelców", "Wieczerza w Emaus", "Jeździec polski".

  • 1582 / 437 LAT TEMU

    W Rzeczypospolitej wprowadzono obowiązujący do dziś kalendarz gregoriański.

  • 1515 / 504 LATA TEMU

    W Wittenberdze urodził się Lucas Cranach Młodszy, niemiecki malarz, grafik.

  • 1480 / 539 LAT TEMU

    W Łowiczu zmarł Jakub z Sienna, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1474 r.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL