Daty

Kalendarz historyczny

8.10

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Adolf Hitler. Fot. NAC

    W Berlinie Adolf Hitler podpisał dekret o włączeniu do III Rzeszy polskich ziem zachodnich i północnych.

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    Jacek Malczewski - Autoportret z pisanką. Zbiory Muzeum Narodowego w Poznaniu. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja/J. Morek, J. Rosikoń

    W Krakowie zmarł Jacek Malczewski, malarz, rysownik, jego obrazy zainicjowały w młodopolskim malarstwie nurt symbolizmu.

  • 2007 / 12 LAT TEMU

    Ks. Zdzisław Peszkowski. Fot. PAP/A. Urbanek

    W Warszawie zmarł ks. Zdzisław Peszkowski, kapelan Rodzin Katyńskich i Pomordowanych na Wschodzie, jeden z ocalałych więźniów obozu NKWD dla polskich oficerów w Kozielsku.

  • 2005 / 14 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Andrzej Jakóbiec, trębacz jazzowy, animator ruchu muzycznego.

  • 2004 / 15 LAT TEMU

    Premiera filmu „Pręgi” w reżyserii Magdaleny Piekorz.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    W wyborach prezydenckich zwyciężył Aleksander Kwaśniewski, uzyskując w pierwszej turze 53,9 proc. głosów. Frekwencja: 61,12 proc.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    W Warszawie zmarła Olga Siemaszko, graficzka, malarka, ilustratorka książek dla dzieci.

  • 1997 / 22 LATA TEMU

    Henryk Bista. Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Warszawie zmarł Henryk Bista, aktor, przez 30 lat związany z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku, od 1992 r. występował w Teatrze Współczesnym w Warszawie; znany m.in. z roli Senatora w „Lawie” Tadeusza Konwickiego.

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    Willy Brandt. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Niemczech zmarł Willy Brandt, były kanclerz RFN, uważany za symbol niemieckiej polityki odprężenia i pojednania z Polską i innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej. W pamięci Polaków Brandt jest tym niemieckim politykiem, który uklęknął przed pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Edward Skórzewski, reżyser filmowy, współautor m.in. „Gangsterów i filantropów”, „Prawo i pięść”.

  • 1989 / 30 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł prof. Emanuel Rostworowski, historyk.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    Zimowe Igrzyska Olimpijskie - Soczi 2014. Zbigniew Bródka ze złotym medalem podczas ceremonii dekoracji medalistów biegu indywidualnego na dystansie 1500 m w łyżwiarstwie szybkim. Fot. PAP/G. Momot

    W Głownie w województwie łódzkim urodził się Zbigniew Bródka, łyżwiarz szybki, zdobywca złotego medalu olimpijskiego na dystansie 1500 m oraz brązowego w wyścigu drużynowym na igrzyskach w Soczi (2014).

     

     

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    Premiera filmu Kazimierza Kutza „Na straży swej stać będę”.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Stan wojenny: Sejm przyjął ustawę o związkach zawodowych i organizacjach rolników, której istotą była likwidacja wszystkich central związkowych działających przed 13 grudnia 1981 r., w tym NSZZ „Solidarność”.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Leszek Moczulski. Fot. PAP/B. Zborowski

    Stan wojenny: Zakończył się proces przywódców Konfederacji Polski Niepodległej (KPN); Leszek Moczulski skazany został na siedem lat więzienia, pozostali członkowie kierownictwa KPN na kary od dwóch do pięciu lat więzienia.

  • 1979 / 40 LAT TEMU

    W Muzeum Narodowym w Krakowie otwarto wystawę „Polaków portret własny”.

  • 1976 / 43 LATA TEMU

    Do użytku oddana została droga szybkiego ruchu Katowice-Warszawa, tzw. „gierkówka”.

  • 1974 / 45 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Marian Falski, pedagog, działacz oświatowy, autor najpopularniejszego polskiego elementarza.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    Premier Indii Indira Gandhi rozpoczęła wizytę w Polsce.

  • 1966 / 53 LATA TEMU

    W meczu przeciwko Górnikowi Zabrze w ekstraklasie zadebiutował Kazimierz Deyna. Był to jego jedyny ligowy mecz w barwach Łódzkiego Klubu Sportowego.

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    W Kartuzach urodził się Andrzej Wroński, zapaśnik, mistrz olimpijski z Seulu (1988) i Atlanty (1996); wielokrotny medalista mistrzostw świata i Europy.

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Antoni Skulbaszewski. Źródło: Wikimedia Commons

    Sowiecki pułkownik Antoni Skulbaszewski objął w Polsce stanowisko naczelnego prokuratora wojskowego.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Na podstawie wyroku Brytyjskiego Trybunału Wojskowego powieszony został Max Pauly, nazistowski zbrodniarz, komendant KL Stutthof (1939-1942) i KL Neungamme (1942-1945).

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Ewa Lipska. Fot. PAP/J.Bednarczyk

    W Krakowie urodziła się Ewa Lipska, poetka.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Bronisław Cieślak. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Krakowie urodził się Bronisław Cieślak, dziennikarz, aktor, odtwórca roli oficera MO Sławomira Borewicza w serialu telewizyjnym „07 zgłoś się”; w latach 1997–2005 poseł na Sejm z ramienia SLD.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    ORP "Orkan". Fot. NAC

    Na północnym Atlantyku zatonął trafiony niemiecką torpedą niszczyciel ORP „Orkan”; zginęło co najmniej 178 członków jego załogi, wśród nich dowódca okrętu kmdr por. Stanisław Hryniewiecki. 

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Polska Walcząca. Fot. PAP/D. Kulaszewicz

    W Warszawie w kawiarni „Za kotarą” w akcji oddziału Armii Krajowej 993/W zginęli konfidenci Gestapo Józef Staszauer i Jerzy Konarzewski oraz kilku volksdeutschów i Niemców powiązanych z konfidentami. Dokładna liczba ofiar jest nieznana; zginęły również przypadkowe osoby, wśród nich Maria Malanowicz-Niedzielska – aktorka pracująca tam jako kelnerka.

  • 1940 / 79 LAT TEMU

    Josef František. Źródło: NAC

    W Cuddington Way w Ewell w hrabstwie Surrey zginął Josef František, jeden z najlepszych lotników alianckich w czasie II wojny światowej, pilot Dywizjonu 303.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Barykada na ulicy Nowogrodzkiej, u zbiegu z Marszałkowską – fotografia Juliena Bryana. Źródło: AIPN / Kolekcja Juliena Bryana w Warszawie

    W USA amerykański korespondent wojenny Julien Bryan opublikował w prasie fotografie z oblężonej Warszawy.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    ORP "Orzeł", jako ostatnia jednostka polskiej floty, opuścił Bałtyk, rozpoczynając rejs do Wielkiej Brytanii.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) Reinhard Heydrich. Źródło: Wikimedia/Bundesarchiv

    Niemieckie władze okupacyjne utworzyły w Piotrkowie Trybunalskim pierwsze na zajętych ziemiach polskich getto.

  • 1937 / 82 LATA TEMU

    Premiera filmu „Skłamałam” w reżyserii Mieczysława Krawicza z Jadwigą Smosarską i Eugeniuszem Bodo w rolach głównych.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    W Lublińcu urodził się Sławomir Kryska, pisarz, scenarzysta, redaktor miesięcznika „Poezja". Zmarł w 1996 roku.

  • 1933 / 86 LAT TEMU

    W Chrzanowie urodziła się Halina Winiarska, aktorka.

  • 1931 / 88 LAT TEMU

    W Warszawie urodziła się Maria Broniewska, aktorka teatralna i filmowa, odtwórczyni m.in. roli Jadzi Białkówny w filmie Aleksandra Forda „Ulica graniczna” (1948).

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Krzysztof Skubiszewski. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Poznaniu urodził się Krzysztof Skubiszewski, dyplomata, znawca prawa międzynarodowego; w latach 1989-1993 minister spraw zagranicznych.

  • 1923 / 96 LAT TEMU

    W Buczaczu urodził się Jan Adamski, aktor teatralny i filmowy, związany w teatrami krakowskimi: Rapsodyczny, Starym i Słowackiego.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    W Oryninie koło Kamieńca Podolskiego urodziła się Stefania Woytowicz, sopranistka.

  • 1919 / 100 LAT TEMU

    W Montreux w Szwajcarii zmarł Leandro Marconi, architekt, autor projektu Wielkiej Synagogi na Tłomackiem w Warszawie.

  • 1910 / 109 LAT TEMU

    Maria Konopnicka. Źródło: CBN Polona

    We Lwowie zmarła Maria Konopnicka, poetka, autorka nowel, publicystka i krytyk literacki; angażowała się w konspiracyjne i jawne akcje społeczne, współorganizowała międzynarodowy protest przeciwko pruskim represjom i prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni; propagowała walkę o prawa kobiet, organizowała pomoc dla więźniów politycznych.

  • 1909 / 110 LAT TEMU

    W Nieświeżu urodził się Piotr Jaroszewicz, działacz komunistyczny; oficer polityczny PSZ w ZSRS, gen. LWP, członek Biura Politycznego KC PZPR, premier PRL w latach 1970-1980.

  • 1901 / 118 LAT TEMU

    Sopot uzyskał prawa miejskie.

  • 1891 / 128 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Jan Fryling, pisarz, dyplomata, przedstawiciel Rządu RP na Uchodźstwie w Chinach i Indiach, współpracownik Radia Wolna Europa i londyńskich „Wiadomości”.

  • 1834 / 185 LAT TEMU

    W Lochrist we Francji urodził się Bronisław Szwarce, działacz niepodległościowy, inżynier; członek Komitetu Centralnego Narodowego (1862); aresztowany przez władze rosyjskie w 1862 r.; w więzieniach i na zesłaniu spędził 30 lat.

  • 1812 / 207 LAT TEMU

    W Paryżu zmarł gen. Józef Łazowski, generał armii francuskiej, uczestnik wojen napoleońskich.

  • 1766 / 253 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Franciszek Bieliński, marszałek wielki koronny. Od 1742 r. kierował Komisją Brukową, zajmującą się porządkowaniem i rozbudową Warszawy.

  • 1715 / 304 LATA TEMU

    Szlacheckie oddziały antysaskiej konfederacji rozbiły w bitwie pod Radogoszczą regiment królewskich kirasjerów.

  • 1656 / 363 LATA TEMU

    Pod Prostkami hetman Wincenty Gosiewski rozbił wojska brandenbursko-szwedzkie, biorąc do niewoli księcia Bogusława Radziwiłła.

  • 1473 / 546 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Jan Gruszczyński.

  • 1414 / 605 LAT TEMU

    Zawarto polsko-krzyżacki rozejm pod Brodnicą, który kończył tzw. wojnę głodową.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL