Daty

Kalendarz historyczny

9.11

  • 1938 / 80 LAT TEMU

    Zniszczona w czasie "Nocy Kryształowej" synagoga w Monachium. 11.1939. Źródło: Wikimedia Commons

    W Niemczech doszło do masowego pogromu ludności żydowskiej, zorganizowanego przez nazistów - tzw. Kristallnacht ("Noc Kryształowa"); w jego wyniku zamordowano 91 Żydów, spalono 171 synagog, splądrowano 8 tys. sklepów, a ok. 30 tys. Żydów deportowano do obozów koncentracyjnych.

  • 1918 / 100 LAT TEMU

    Cesarz Wilhelm II. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Berlinie wybuchła rewolucja; cesarz Wilhelm II abdykował.

  • 2012 / 6 LAT TEMU

    Premiera filmu „Pokłosie” w reżyserii Władysława Pasikowskiego.

  • 2008 / 10 LAT TEMU

    Stanisław Różewicz. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Warszawie zmarł Stanisław Różewicz, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, kierownik artystyczny Zespołu Filmowego „Tor” (1967-1968; 1972-1980); autor m.in. filmów „Wolne Miasto” i „Westerplatte”.

  • 2007 / 11 LAT TEMU

    W Warszawie rozpoczęły się uroczystości ku czci ofiar zbrodni katyńskiej, w czasie których odczytano nazwiska ok. 14 tys. polskich jeńców zamordowanych w 1940 r. przez NKWD w Katyniu, Charkowie i Twerze, awansowanych pośmiertnie na wyższe stopnie wojskowe i służbowe.

  • 2001 / 17 LAT TEMU

    Premiera filmu "Wiedźmin" w reżyserii Marka Brodzkiego.

  • 2000 / 18 LAT TEMU

    Sejm uchwalił ustawę o repatriacji, dotyczącą Polaków na Wschodzie.

  • 1995 / 23 LATA TEMU

    Premiera serialu „Ekstradycja” w reżyserii Wojciecha Wójcika.

  • 1990 / 28 LAT TEMU

    Ustawa o przejęciu przez skarb państwa majątku byłej PZPR.

  • 1989 / 29 LAT TEMU

    Kanclerz RFN Helmut Kohl rozpoczął wizytę w Polsce.

  • 1989 / 29 LAT TEMU

    Krzyże w Berlinie Zach. z nazwiskami osób, które zginęły podczas próby przekroczenia muru berlińskiego. Fot. PAP/J.Undro

    Upadek muru berlińskiego; władze Niemieckiej Republiki Demokratycznej otworzyły granice z Berlinem Zachodnim.

  • 1987 / 31 LAT TEMU

    Kornel Morawiecki. Fot. PAP/CAF/J. Mazur

    Służba Bezpieczeństwa zatrzymała ukrywającego się od 13 grudnia 1981 r. Kornela Morawieckiego, przywódcę Solidarności Walczącej.

  • 1986 / 32 LATA TEMU

    Adam Brodzisz. 1931 r. Fot. NAC

    W Desert Hot Springs w Kalifornii zmarł Adam Brodzisz, aktor, wystąpił w filmach "Wiatr od morza", "Na Sybir", "Dziesięciu z Pawiaka", "Uroda życia", "Rapsodia Bałtyku" i "Bogurodzica"; żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego

  • 1983 / 35 LAT TEMU

    W Warszawie urodziła się Maja Włoszczowska, wicemistrzyni olimpijska w kolarstwie górskim z Pekinu (2008) i Rio de Janeiro (2016); wielokrotna medalistka mistrzostw świata i Europy.

  • 1980 / 38 LAT TEMU

    Tomasz Borkowy w serialu "Dom". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu telewizyjnego "Dom" w reżyserii Jana Łomnickiego.

  • 1970 / 48 LAT TEMU

    Gen. Charles de Gaulle. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Colombey-les-Deux-Eglises zmarł gen. Charles de Gaulle, w czasie II wojny światowej współzałożyciel i przywódca Komitetu Wolnej Francji, a następnie Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego; premier Tymczasowego Rządu (1944-1946); prezydent Republiki Francuskiej w latach 1959-1969; twórca politycznego systemu V Republiki.

  • 1968 / 50 LAT TEMU

    Sławomir Kretkowski i Józef Dajczgewand. 1991 r. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Zakończył się pierwszy z tzw. procesów pomarcowych: Józef Dajczgewand został skazany na 2,5 roku więzienia, a Sławomir Kretkowski na 1,5 roku.

  • 1964 / 54 LATA TEMU

    Melchior Wańkowicz. Fot. PAP/H. Rosiak

    Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie Melchiora Wańkowicza: 1,5 roku więzienia za "propagowanie materiałów oczerniających i poniżających PRL".

  • 1958 / 60 LAT TEMU

    Ukazało się premierowe wydanie "Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego". 

  • 1957 / 61 LAT TEMU

    W Londynie zmarł Jerzy Paciorkowski, wojewoda kielecki (1930-1934), minister opieki społecznej (1934-1935), poseł na Sejm (1935-1938); współorganizator OZN; w latach 1937-1938 wiceminister spraw wewnętrznych - kierował akcją tłumienia strajku chłopskiego (1937); od 1938 r. do wybuchu wojny wojewoda warszawski.

  • 1952 / 66 LAT TEMU

    Zmarł Chaim Weizmann, wieloletni przewodniczący Światowej Organizacji Syjonistycznej, pierwszy prezydent Izraela (1949-1952); urodzony w miasteczku Motol na Polesiu.

  • 1943 / 75 LAT TEMU

    W Waszyngtonie powstała Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy (UNRRA).

  • 1942 / 76 LAT TEMU

    Teren b. niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjny na Majdanku. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Lublinie Niemcy rozpoczęli ostateczną likwidację getta na Majdanie Tatarskim; większość przetrzymywanych w nim Żydów zamordowano w komorach gazowych w obozie na Majdanku.

  • 1940 / 78 LAT TEMU

    W Heckfield koło Reading zmarł Neville Chamberlain, przywódca Partii Konserwatywnej, premier Wielkiej Brytanii w latach 1937-1940; prowadził politykę appeasementu, czyli ustępstw wobec III Rzeszy; jeden z sygnatariuszy układu monachijskiego z listopada 1938 r., pozbawiającego Czechosłowację części jej terytorium na rzecz nazistowskich Niemiec.

  • 1939 / 79 LAT TEMU

    W Warszawie założona została Tajna Armia Polska.

  • 1939 / 79 LAT TEMU

    Niemcy rozpoczęli Sonderaktion Lublin, aresztując kilkuset przedstawicieli polskiej inteligencji: w kolejnych miesiącach na terenie dystryktu lubelskiego aresztowano ok. 2 tys. przedstawicieli inteligencji. Spośród nich kilkuset zostało rozstrzelanych, a kilkudziesięciu trafiło do obozów koncentracyjnych.

  • 1937 / 81 LAT TEMU

    W Samborze urodził się Maciej Prus, reżyser i aktor teatralny.

  • 1929 / 89 LAT TEMU

    W Budapeszcie urodził się Imre Kertesz, pisarz, tłumacz; w czasie II wojny światowej więzień niemieckich obozów Auschwitz i Buchenwald; autor m.in. powieści "Los utracony", "Fiasko", "Likwidacja"; laureat literackiej Nagrody Nobla w 2002 r.

  • 1928 / 90 LAT TEMU

    Scena z realizacji filmu "Pan Tadeusz", widoczny m.in. reżyser Ryszard Ordyński (5. z lewej w pierwszym rzędzie, siedzi). Fot. NAC

    Premiera filmu "Pan Tadeusz" w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego. 

  • 1918 / 100 LAT TEMU

    Guillaume Apollinaire. Źródło: Wikimedia Commons

    W Paryżu zmarł Guillaume Apollinaire, poeta, prozaik, polskiego pochodzenia.

  • 1916 / 102 LATA TEMU

    W Lemieszówce koło Kamieńca Podolskiego urodził się Kazimierz Romanowicz, żołnierz II Korpusu Polskiego,jedna z czołowych postaci polskiej emigracji, twórca księgarni i wydawnictwa "Libella" w Paryżu.

  • 1915 / 103 LATA TEMU

    Hanka Bielicka. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Konowce na Ukrainie urodziła się Hanka Bielicka, aktorka nazywana "królową estrady i kabaretu"; wystąpiła również w wielu filmach m.in. w "Zakazanych piosenkach", "Cafe pod Minogą", "Małżeństwie z rozsądku" i "Panu Wołodyjowskim".

  • 1914 / 104 LATA TEMU

    Józef Piłsudski, dowódca I Brygady Legionów. 1914 r. Fot. NAC

    Rozpoczęła się operacja „Ulina Mała”, w wyniku której trzy bataliony 1. Pułku Legionów Polskich dowodzone przez Józefa Piłsudskiego przedostały się pomiędzy wojskami austriackimi a rosyjskimi do Krakowa.

  • 1910 / 108 LAT TEMU

    W Poznaniu zmarł ksiądz Piotr Wawrzyniak, działacz społeczny i gospodarczy.

  • 1907 / 111 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Mieczysław Milecki, właściwie Mieczysław Loretz, aktor, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego.

  • 1888 / 130 LAT TEMU

    W Cognac we Francji urodził się Jean Monnet, polityk, ekonomista, współautor koncepcji powołania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, jeden z ojców-założycieli zjednoczonej Europy.

  • 1885 / 133 LATA TEMU

    W Tundutowie urodził się Wielimir Chlebnikow, rosyjski poeta, współtwórca futuryzmu w literaturze rosyjskiej.

  • 1873 / 145 LAT TEMU

    W Łodzi urodził się Tadeusz Miciński, poeta, prozaik, dramaturg; jeden z czołowych twórców okresu Młodej Polski.

  • 1839 / 179 LAT TEMU

    W Mińsku urodził się Tadeusz Korzon, jeden z najwybitniejszych polskich historyków; przedstawiciel warszawskiej szkoły historycznej; uczestnik Powstania Styczniowego.

  • 1830 / 188 LAT TEMU

    W Jaszunach koło Wilna zmarł Jan Śniadecki astronom, matematyk, filozof; rektor uniwersytetu w Wilnie w latach 1807-1815.

  • 1818 / 200 LAT TEMU

    W Orle urodził się Iwan Turgieniew, prozaik, poeta, dramatopisarz.

  • 1799 / 219 LAT TEMU

    Napoleon Bonaparte dokonał zamachu stanu, obalając Dyrektoriat oraz likwidując Radę Starszych i Radę Pięciuset; władzę we Francji objął jako pierwszy konsul. 

  • 1794 / 224 LATA TEMU

    Powstanie Kościuszkowskie: wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL